Jeroen Bruggenwirth's School blog

Bij de vijfde uitwerking heb ik de inspiratie gevonden van de film “About Schmidt”.

“Warren Schmidt (Jack Nicholson) is een zestiger die met pensioen gaat na jaren gewerkt te hebben als verzekeringsagent. Kort daarna sterft zijn vrouw Helen (June Squibb). Op dat moment komt hij erachter dat zijn werk en zijn vrouw eigenlijk de totale inhoud van zijn bestaan waren en hij nu geen raad met zichzelf meer weet.

(more…)

Nummer vier van de uitwerkingen gaat deze keer om de superheld die graag nog steeds de superheld wilt uithangen. En staat tegelijkertijd als metafoor voor de vele bejaarden die nu of vroeger als helden hebben gespeeld of gewoon iets excentrieks hebben gedaan. Het word dus in principe gebruikt als “tribute to the oldies” en daar helpt het idee van superheld goed bij om extra te benadrukken hoe “heroïsch” die bejaarden wel niet zijn.

Zo kwam ik na wat zoekopdrachten in Google in te voeren op wat websites uit die verschillende verhalen vertelde over heldhaftige of geweldige bejaarden.

Die bejaarden hadden overvallers belaagt, wereld records verbroken of zelfs geniale dansjes aan het doen. Het leverde allemaal heldhaftige en grappige beelden op en daardoor kwam ik op het idee om dit idee verder uit te werken.

Het enige probleem wat deze bejaarden hebben is dat ze niet meer kunnen wat ze vroeger deden. Ze helpen anderen maar tevergeefs en worden door die acties verstoten van de maatschappij al word die laatste actie niet gefotografeerd.

Daarnaast, als tegenhanger van de “nieuwe” foto’s, wil ik foto’s erbij maken over die helden en bejaarden hoe ze vroeger waren en wat zij toen hebben gedaan. Dit wil ik in een oude stijl fotograferen zodat het lijkt alsof het archief foto’s zijn. Puur voor het vergelijken van de acties en situatie die er nu is tegenover vroeger.

Dit zouden foto’s worden die heel erg extreem of juist heel normaal zouden kunnen worden. Zo las ik een stukje over de oudste marathon wandelaar.

“The oldest man to complete a 26-mile marathon was Greek runner Dimitrion Yordanidis, in Athens, Greece on 10 October 1976. At age 98, he finished in 7 hr 33 min.”

Dit kunnen dus foto’s worden van een winnende of gewoon finishende oude man en daarnaast een man in marathon kleding op een brancard in een ziekenauto of eentje die word afgevoerd. Dit is dus een van de extreme voorbeelden.

Natuurlijk wil ik dit ook doen met superhelden acties. Bijvoorbeeld een hele oude Spiderman die maar een klein prutje spinnenweb uit zijn pols kan laten schieten of helemaal niks behalve een stoffig web.

Voorin het boek staat, in de “Artist Statement” de vraag of het onderzoek er is geweest om zijn eigen overwegingen in kaart te brengen en vooral antwoord te krijgen op persoonlijke vragen.

Zo word in die statements het volgende verteld. “De reizen die ik tijdens deze jaren maakte waren niet alleen om de krachtige macht van China die uiteindelijk te weten komt hoe de wereld zaken doet maar ook de persoonlijke vraag hoe ecologische evenementen uitpakken op onze planeet werken en dat te begrijpen.”

Burtynsky, die de afgelopen vijfentwintig jaar de gemaakte transformaties door de mens fotografeerde, word zich steeds meer bewust van de consequenties van de actie die wij op onze wereld uitvoeren. Hij wil de mensheid bewust maken van die consequenties en de belangrijke dingen die op het spel staan.

Hierbij moet ik gelijk denken aan een quote die ik hoorde bij een promospotje van Discovery Earth. Een “groen” programma op Discovery Channel. Hier vertelde iemand “One must love the planet, we got nowhere else to go”.

Ondanks het feit dat je het niet ergens kunt vinden weet je dat er wel degelijk dossier en literatuuronderzoek is gedaan naar aanleiding van de inleidende verhalen en de uitleg van de verschillende hoofdstukken achterin het boek.

In deze stukken tekst komen voornamelijk feiten en datums voor. Ook word hier veel vergelijkingen gemaakt met de westerse wereld wat goed aansluit op het hele doel van het boek. Hieruit kun je gemakkelijk bedenken dat er voor zulke stukken tekst en feitelijke cijfers van te voren uitgebreid onderzoek is gedaan om de betrouwbaarheid en waarheid van deze teksten te garanderen.

In het veld is zijn aanpak anders dan zijn vooronderzoeken. Hij maakt uren en dagen lang foto’s en bekijkt deze net zolang totdat hij er iets in ziet. Ter plekke ziet hij de “schoonheid” van een landschap zoals bijvoorbeeld dat van de afbouw van de huizen bij de Drie Klovendam niet en dus pakt hij het op die manier aan. Logisch is natuurlijk wel dat dat niet altijd mogelijk is, zoals in de oude en nieuwe fabrieken.

De derde uitwerking zal een hele boel meer voorbereidingen vooraf moeten doorstaan om dit tot werkelijkheid te brengen. Qua fotografische beeldtaal heb ik de inspiratie van een serie genaamd Babel Tales van Peter Funch. Hij heeft de drukte in de Amerikaanse straten gefotografeerd en die gemanipuleerd door meerdere foto’s over elkaar heen te leggen en die mensen op een bepaalde manier in verband te brengen. Dit is niet wat ik van plan ben in mijn foto’s maar wel qua standpunt en wijze van fotograferen. Meerdere keren op dezelfde plek fotograferen en die over elkaar heenzetten en vervolgens mijn hoofdpersoon, de superheld, daar als middelpunt naar voren te laten komen.

Ik denk dat ik voor deze foto’s hetzelfde principe ga gebruiken als Funch om de basis foto’s te maken. Eerst meerdere foto’s van dezelfde locatie over elkaar zetten en dan bij het bewerken van die foto’s alvast bedenken waar en hoe ik de superheld(in) wil hebben in mijn beeld en dan vervolgens terug naar die locatie gaan en dan de superheld(in) op de plek fotograferen waar ik die wil hebben en dan in het beeld verwerken.

Op deze manier kan ik de indruk wekken dat het heel erg druk is en kan ik de tijd minimaliseren met een model en kan ik het beeld zo manipuleren dat de superhelden in principe worden opgeslokt door de maatschappij en dat deze helden niet meer in actie zijn maar nog wel superheld willen zijn ondanks het feit dat ze oud en versleten zijn.

De reden waarom ik deze serie zou willen maken is om de bejaarde neer te zetten als bepaalde groep mensen die niet meer mee kan komen met de techniek van tegenwoordig en zich maar een beetje verward door de stad slentert om toch nog buiten en onder de mensen te zijn maar in werkelijkheid vallen ze er heel erg buiten. Aan de andere kan wil dat het idee van superheld terugkomt door die bejaarden (weer) om te toveren tot superheld of alleen een kenmerk te geven van superheld, door bijvoorbeeld Captain America alleen het schild van Captain te geven en voor de rest gewonen “opa-kleren” aan te trekken. Zo om ook te laten zien dat superhelden niet meer voor geeks, nerds en andere die-hard fans neer te zetten maar dat zij nu ook onder het gewone publiek worden geaccepteerd door de vele films die worden gedraaid in de bioscopen.

Een tweede uitwerking van het idee is om een serie te maken waarbij ik een klein groepje van de hierboven beschreven helden(innen) voor een bepaalde tijd volg.

Ik wil ze verbeelden terwijl ze in een verzorgingstehuis zitten voor superhelden. In de serie zet ik ze neer als de alledaagse bejaarde die ik een verzorgingstehuis zit. Ze zitten in een ruimte met z’n allen, eten met z’n allen, spelen schaak met z’n allen of doen een kaartspelletje. Dat zijn een paar van de dingen die ik wil laten.

Bij deze serie moet ik denken aan een serie van Thomas die zijn oma heeft gefotografeerd. Die foto’s zijn erg neutraal en laten een gezellige en ongedwongen sfeer zien in dat huis. Dit is precies wat ik ook wil laten zien maar ook nog een beetje de rivaliteit van de superhelden van DC Comics en Marvel Comics. Dit door potjes sjoelen of schaak door twee helden van de beide bedrijven te fotograferen.

Natuurlijk zal alles geënsceneerd zijn en zal ik gebruik maken van een verzorgingstehuis waar ik kan fotograferen om zo het realisme nog extra te benadrukken. Ook bij deze serie wil ik de ouderlijke kwaaltjes en typische dingen laten zien zoals een Iron Man met een rollator of Batman in een rolstoel en om extra te benadrukken dat zij ook oud kunnen worden.

@font-face { font-family: “Calibri”; }@font-face { font-family: “Cambria”; }p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal { margin: 0cm 0cm 10pt; font-size: 12pt; font-family: “Times New Roman”; }div.Section1 { page: Section1; }

Wat natuurlijk een tweede optie is om te fotograferen is om deze modellen in hun normale kleren te zien terwijl er ergens op de achtergrond hun oude kostuums liggen of hangen en je de foto’s meer “privacy” hebt en meer afstand neemt tot het onderwerp, de ouderen dus.

Na het zoeken op google naar “dementerende bejaarden” kreeg ik de volgende hits erop. Voornamelijk de foto’s die je linksboven, in het midden, middenrecht en rechtsonder ziet zijn goede referenties over het idee van foto’s die ik zou kunnen maken met dit idee. Maar dit is weer totaal anders dan het eerste idee want in dit idee worden de oude mensen heel erg kwetsbaar neergezet en ook niet echt sterk of waardig voor deze maatschappij.

Door het maken van deze serie krijgt het hele concept over de kwetsbaarheid van superhelden en het leven van een oudere een totale andere wending en ook een zieliger beeld van die mensen. Mensen associëren mensen die in een rolstoel zitten, en voornamelijk ook bejaarden, vaak met zielige, kwetsbare en mensen die weinig kunnen. Daardoor krijgt de serie een totaal andere sfeer of psychische lading voor mensen. Ze zullen er minder lacherig over doen vanwege de ernst van de situatie. Het enige wat plezierig zal zijn is het kostuum of attribuut van de superheld/schurk wat in elk beeld terug komt.

De eerste uitwerking voor deze serie foto’s zullen studio portretten worden. Voornamelijk close-ups van de helden/villains of waist shots. Hierbij wil ik 12 portretten maken van de meest bekende superhelden.

Ik wil met de foto’s de superhelden voor gek zetten, ze eigenlijk bespotten door ze oud, versleten en kwetsbaar te maken. Daarom heb ik gekozen voor het idee van bejaarde superhelden. Tegelijkertijd wil ik bejaarde mensen als krachtige personen neerzetten die nog steeds van waarde zijn in onze altijd maar groeiende maatschappij.

Door deze portretten te maken in de kostuums van de gekozen superhelden en vervolgens de pose van de modellen zo te maken dat ze er heroïsch uit zien krijg ik die twee ideeën en uitgangspunten naar mijn mening goed voor elkaar.

De nadruk bij die portretten wil ik voornamelijk leggen op de huidtextuur en de specifieke kenmerk van het ouder worden/zijn zoals de rimpels, het dragen van een bril, grijs haar en het wat dikker geworden. Ik wil ze allemaal in het kostuum van een held/heldin fotograferen zodat het gelijk duidelijk is wie de oude personen zijn.

Bij de portretten gaat het voornamelijk dus over de textuur en dus wil ik de achtergrond geen laten spelen in de beeldtaal en wil deze dus ook zo neutraal mogelijk houden. Bij voorkeur zwart vanwege de vaak zo gekleurde kostuums die superhelden dragen. Behalve dan bij Catwoman en Batman.

Qua licht wil ik de hetzelfde als wat in de strips gebeurt. Benadrukken wat zo overdreven is. In dit geval zullen dat de rimpels in hun gezicht en nek worden waardoor de rimpels nog een extra dramatisch effect krijgen. De reflecties die hun kostuum krijgt wil ik ook erin houden om ook daar de plasticiteit van te laten zien.
De aantal superhelden(innen) die ik wil portretteren.

Sinds ik in Utrecht woon en daar ook toegang heb tot een aantal stripwinkels in Utrecht kan ik eindelijk iets doen in mijn vrije tijd en een manier gevonden om mijn zuurverdiende geld te besteden aan iets waar ik erg van geniet. Comic books zijn altijd een deel in mijn leven geweest maar nadat ik nooit meer naar de bibliotheek ging dat voorbij tot ik dus in Utrecht begonnen.

Ik ben begonnen om ongeveer elke maand een nieuwe strip aan te schaffen tot zover me budget toe laat. Ik heb nu een kleine collectie van “The Civil War”, een strip reeks die een verhaal verteld over alle superhelden en schurken in de wereld die een verdrag moeten tekenen. Dit gebeurt niet vlekkeloos en er ontstaan twee kampen, voor en tegen het verdrag.

Nou gaat het idee niet over deze specifieke reeks comics maar over superhelden in het algemeen.

Superhelden worden over het algemeen verbeeld als de sterkste der sterkste. En dat is ook de bedoeling, zij zorgen voor de rust en veiligheid in onze stad of land. Superhelden worden neergezet als de stem van het volk en de beschermer van het goed. Alle superhelden hebben unieke krachten of hebben een machtig kostuum die hen helpt om bovennatuurlijke krachten te krijgen.

Als je je een superheld inbeeld zie je een grote mannelijk figuur met een (meestal) raar pakje waar de hij zo krap in zit dat hij er bijna uitscheurt. Je denkt “Als hij zijn spieren aanspant scheurt hij eruit.” die spieren worden nog eens extra aangezet door bij de illustraties en tekeningen van de comics de lijnen en schaduwen van de spieren overdreven aan te brengen door een extra donkere kleurtoon te gebruiken.

Ook de pose en standpunt om een superheld te verbeelden is duidelijk. Vaak word er gebruik gemaakt van een actie die de held uitvoert, bijvoorbeeld: Spiderman die aan zijn web hangt en rond slingert door de lucht zweeft of Wolverine die in de gevechtsmodus staat om de Hulk voor te zijn met zijn acties. Of er worden heroïsche daden laten zien zoals Captain America die een verslagen Iron Man uit het strijdveld draagt. Dit alles getuigt van macht, kracht en voornamelijk gedrevenheid. Ik sterf pas als de ander eerder sterft is vooral het motto van een superheld.

Maar ook superschurken zoals Dr. Doom of Venom worden op een machtige manier afbeeld net zoals hun vijanden. Ook zij krijgen een status alsof het de machtigste mensen/wezens zijn op aarde. De tekenaars laten hun wapens zien aan de kijker als ware dat mannen hun hogedrukreiniger laten zien om zo de andere man jaloers te maken. Ook bij hen word de macht en kracht uitgedrukt in hun bepantsering of uitdrukking van spierweefsel.

Wanneer er ook een nieuwe comic word uitgebracht valt altijd één ding op. Superhelden worden niet oud en versleten. Ze blijven altijd hun spieren houden en krijgen geen oude kwaaltjes. Wat best een interessant gegeven is. Veel van de supermensen zoals Iron Man of Dr. Doom zijn niet onsterfelijk. Het zijn allemaal gewone mannen zoals jij en ik die een pak aantrekken en daarmee die bovennatuurlijke gaves krijgen. Toch worden deze niet oud.

Daarom wil ik met deze opdracht dit ontkrachten. Ik wil laten zien aan de mensen die deze supermensen kennen van films, strips etc. hoe het zou zijn als deze superhelden oud worden. En net zoals onze opa’s en oma’s in een rolstoel bij het verzorgtehuis terecht komen. Het zal een totaal andere blik op een superheld werden dan eerst.

Mental Modeling gaat over de interpretatie die we hebben als we naar een beeld kijken. Het is manipuleren, het kneden van een foto door een fotograaf.

Bij deze foto van Anuschka Blommers heeft in eerste instantie niet veel raars. Dit komt omdat we vaak kijken naar een beeld en zonder dat we het echt zien kunnen we ons bedenken hoe het hoort. Zoals alleen delen van een woord te hoeven zien om de zin te begrijpen. Maar na een tweede keer te kijken kun je zien dat dit 2 verschillende foto’s zijn die naast elkaar geplakt zijn en aansluiten. Het hoort niet zo.

Ook bij deze foto van Viviane Sassen gaan we associaties maken. Doordat we de gezichten niet kunnen zien gaan wij, onbewust in onze hersenen zoeken naar een beeld van een donkere vrouw. Dat betekent dus dat we deze vrouwen op een vertrouwde manier zien of dat nou een slechte of goede ervaring is.

Deze foto David Stewart is een totale mindfuck. Wat je hier ziet is totaal ongebruikelijk en ook niet mogelijk. Het is een hoofdkwartier van de Klu Klux Klan met aan hun tafel een typische Afro American. Het is totaal vervreemdend en raar dat we zo’n beeld zien. De Afro American kijkt er zelf ook een beetje raar van.

Ondanks dat een foto een plat vlak is weten wij hoe de wereld er in 3D uit ziet. Daardoor kunnen wij bij deze foto van Andreas Gefeller de associatie leggen hoe het eruit zou hebben gezien als we midden in dat beeld op de grond staan. Maar toch heeft het beeld iets raars. Als je blijft kijken kun je je dingen afvragen zoals “is het een boom of een struik en is die groene lijn een heg of een laag strookje gras?” Dat maakt het beeld zo interessant.

Ok dit is een typisch geval met associaties. De foto van Alexei Vassiliev is zo onscherp dat we geen gezichten kunnen zien maar alleen maar vormen en kleuren. Nu ga ik weer in mijn onderbewuste zoeken naar beelden of gedachtes die ik eerder heb gezien of gedaan. Hierbij moet ik gelijk denken aan het crowdsurfen. Wat als je goed kijkt zie ik dat er linksbovenin de hoek een been of een arm uitsteekt en op de voorgrond zie je ook een been in de lucht. Sommige mensen zien dit misschien als een drukke beursvloer waar iedereen over elkaar heen hangt en van alles door elkaar schreeuwt.

Burtynsky maakt gebruik van een Linhof 4×5 en schiet op kleurenfilm en polaroid als contacten.

Qua lenzen die hij heeft gebruik is niks te vinden maar als we naar video’s en dan vervolgens naar de foto’s kijken ten opzicht van de afstand die hij heeft genomen kunnen we waarschijnlijk aannemen dat hij geen telelens (240mm) heeft gebruikt maar vooral gebruik heeft gemaakt van een groothoek(90mm) of standaard lens (150mm). Misschien in sommige, individuele gevallen een 240mm maar ik denk dat hij de groothoek en standaard voornamelijk heeft gebruik, om zo meer in het beeld te krijgen en toch dichtbij het object te zijn wat ook wel nodig is. Bij de Three Gorges Dam liggen bijvoorbeeld overal grote hoeveelheden met steen en puin opgestapeld . Je kunt dus niet de foto maken als je achter die berg staat. Nog een reden waarom ik denk dat hij er dicht op zat is omdat er, vooral in de Three Gorges Dam serie, oogcontact word gemaakt met de kijker. Zoals de foto met de man en zijn ezel.

Bijna alles is in kleur behalve één foto, de allereerste in het boek. De reden daarom heb ik niet kunnen achterhalen en kan me ook niet bedenken waarom hij dat heeft gedaan. De reden waarom het kleur is denk ik wel.

Als je bijvoorbeeld een foto pak uit de ‘Recycling’ serie en die zwart/wit zou maken zou hij dichtslaan en zou het een totaal plak vlak worden. Door de kleuren in het beeld krijgt het een bepaalde diepte en is het “mental level” groter en interessanter.

De technische aspecten die Burtynsky gebruikt om zo veel mogelijk laten zijn; het moment, perspectief en standpunt. Om te bepalen wanneer de foto’s zijn gemaakt qua tijd van de dag is het vrij moeilijk vanwege het diffuus licht, de weinig schaduwen op de grond en dat veel van de foto’s binnenin zijn gemaakt.

Wat Stephen Shore in zijn boek beschrijft als “the mental level” is volgens mij de verandering van focus, waar we op letten, in een foto. En dat gebruikt hij heel erg in combinatie met het gebruik van “the depictive level”. Zoals bij de foto van Burtynsky van deze stapel alluminium blokken.

Je kunt er lang naar kijken en je ogen kijken naar alle kleine details van de blokken op de foto, dus een grote mental ruimte, maar een kleine beschrijvende ruimte. The Depictive Level. Het verteld geen duidelijk verhaal maar toch kunnen we ernaar blijven kijken.

Of een foto kan heel duidelijk zijn qua vorm, zoals je duidelijk ziet dat dit een knie is maar toch een grote mentale ruimte heeft. Zo krijg ik hier de indruk dat het een schelp is, met de groeven van de spieren die lijken op de groeven in een schelp. En de vorm, die al snel op een schelpvorm lijkt.

Een foto kan ook beide hebben. Zoals deze foto van Werry Crone. De foto heeft duidelijk twee van de belangrijke depictive level kenmerken, Time en Frame. Maar tegelijkertijd heeft het ook een Mental Level door de kadering. Je ogen gaat over heel het vlak van de foto.

Een foto kan ook iets heel vlaks zijn en toch interessant om naar te kijken zijn. Zoals deze foto van Sarah Sudhoff. Ze kunnen een hele diepe betekenis hebben en toch als je er niet lang naar kijkt is het een plat vlak, verder niets anders. Toch hebben deze 3 beelden een nogal lugubere betekenis. Het is textiel die tekenen van overlijden laten zien.

Door de vlekken en de plooien in het textiel word je toch over het platte vlak heen geleid

Myoung Ho Lee fotografeert vooral bomen. Hij fotografeert ze uit hun vertrouwde omgeving, de natuur. Hij plaatst een groot canvas doek achter de bomen en fotografeerd hij ze vervolgens met een grootformaat camera.

Hij doet in principe hetzelfde wat Richard Avedon eerder deed. Het onderwerp uit zijn omgeving halen om zo een andere betekenis te krijgen aan het beeld.